Luật Sở hữu trí tuệ 2025: Quy định về phản đối đơn đăng ký SHCN 

Luật Sở hữu trí tuệ số 50/2005/QH11 được sửa đổi, bổ sung bởi nhiều Luật trong các năm 2009, 2019, 2022 và gần đây nhất là Luật số 131/2025/QH15, ban hành ngày 10/12/2025, có hiệu lực từ ngày 1/4/2026 (sau đây gọi là Luật SHTT 2025).

Luật SHTT 2025, và tiếp theo là Thông tư số 10/2026/TT-BKHCN hướng dẫn thi hành này đã có một số sửa đổi, bổ sung đáng chú ý liên quan tới quy trình phản đối đơn khi thẩm định các đơn đăng ký sở hữu công nghiệp (SHCN). Cụ thể như sau:

1.       Quy định tại Luật SHTT 2025

1.1  Tại Điều 112a. Phản đối đơn đăng ký sở hữu công nghiệp

1. Trong các thời hạn sau đây, bất kỳ người thứ ba nào cũng có quyền phản đối việc cấp văn bằng bảo hộ:

a) Sáu tháng kể từ ngày đơn đăng ký sáng chế được công bố hoặc ba tháng kể từ ngày đơn đăng ký sáng chế được công bố trong trường hợp đơn đăng ký sáng chế được thẩm định nội dung nhanh theo quy định tại khoản 2a Điều 119 của Luật này;

b) Ba tháng kể từ ngày đơn đăng ký kiểu dáng công nghiệp, đơn đăng ký nhãn hiệu, đơn đăng ký chỉ dẫn địa lý được công bố.

2. Ý kiến phản đối quy định tại khoản 1 Điều này phải được lập thành văn bản kèm theo tài liệu hoặc trích dẫn nguồn thông tin để chứng minh và phải nộp phí, lệ phí.

3. Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ quy định chi tiết trình tự, thủ tục xử lý ý kiến phản đối tại khoản 2 Điều này.

Như vậy, một lần nữa thời hạn phản đối đơn đăng ký sở hữu công nghiệp lại được rút ngắn đáng kể so với quy định tại Luật SHTT 2022, cụ thể là với sáng chế chỉ còn 06 tháng (thay vì 09 tháng), với  kiểu dáng công nghiệp chỉ còn 03 tháng (thay vì 04 tháng), với nhãn hiệu chỉ còn 03 tháng (thay vì 05 tháng), còn thời hạn với chỉ dẫn địa lý vẫn giữ nguyên là 03 tháng.

1.2  Tại Điều 117. Từ chối cấp văn bằng bảo hộ

Luật SHTT 2025 bổ sung, bãi bỏ một số điểm, khoản của Điều 117 của Luật SHTT 2022, nhưng đáng lưu ý nhất là bãi bỏ toàn bộ Khoản 3, trong đó điểm 3.a đề cập tới việc “[Cục SHTT] thông báo kết quả thẩm định nội dung, trong đó nêu rõ dự định từ chối cấp văn bằng bảo hộ, lý do và ấn định thời hạn để người nộp đơn có ý kiến phản đối dự định từ chối”. Như vậy được hiểu rằng sẽ không còn “Thông báo kết quả thẩm định nội dung...”, mà dựa trên kết quả của việc thẩm định nội dung Cục SHTT sẽ ra Quyết định cấp bằng hoặc Quyết định từ chối cấp bằng. Người nộp đơn nếu không đồng ý với quyết định từ chối cấp bằng có thể thực việc khiếu nại hoặc khởi kiện ra tòa án.

2. Quy định tại Thông tư số 10/2026/TT-BKHCN  

Ngày 31/3/2026 Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ đã ban hành Thông tư số 10/2026/TT-BKHCN hướng dẫn thi hành Luật SHTT 2025, Nghị định số 65/2023/ND-CP ngày 23.8.2023 của Chính phủ và một số Nghị định khác (sau đây gọi là Thông tư số 10/2026 ), theo đó quy trình phản đối đơn đăng ký SHCN được thể hiện trong 4 điều tương úng với các đối tượng SHCN cần thẩm định, gồm:

Điều 27.Xử lý ý kiến phản đối đơn đăng ký sáng chế;

Điều 59. Xử lý ý kiến phản đối đơn đăng ký kiểu dáng công nghiệp;

Điều 82. Xử lý ý kiến phản đối đơn đăng ký nhãn hiệu và

Điều 103. Xử lý ý kiến phản đối đơn đăng ký chỉ dẫn địa lý.

Các Điều nói trên có cấu trúc tương tự, chứa các nội dung sau: Yêu cầu đối với đơn; Các thời hạn liên quan quá trình xử lý đơn thuộc về Cục SHTT lẫn người nộp đơn; Điều kiện tổ chức đối thoại giữa người nộp đơn đăng ký SHCN và người phản đối; Đình chỉ giải quyết phản đối; Thông báo kết quả giải quyết phản đối của Cục SHTT...

Đặc biệt có một điểm mới liên quan đến khởi kiện tại Tòa án, nội dung như sau:

3. Trường hợp ý kiến của người phản đối liên quan đến quyền đăng ký SHCN, ý kiến phản đối được xử lý như sau:

a) Cục Sở hữu trí tuệ thông báo để người phản đối nộp đơn khởi kiện ra Tòa án có thẩm quyền theo quy định của pháp luật về tố tụng dân sự và ấn định thời hạn 02 tháng kể từ ngày thông báo để người phản đối gửi bản sao thông báo thụ lý vụ án của Tòa án;

b) Kết thúc thời hạn quy định tại điểm a khoản này mà người phản đối không gửi bản sao thông báo thụ lý vụ án, ý kiến phản đối được coi như rút bỏ và đơn đăng ký SHCN được tiếp tục xử lý như không có ý kiến phản đối.

c) Trường hợp Cục Sở hữu trí tuệ nhận được bản sao thông báo thụ lý vụ án của Tòa án trong thời hạn quy định tại điểm a khoản này, Cục Sở hữu trí tuệ tạm dừng việc xử lý đơn đăng ký SHCN để chờ kết quả giải quyết tranh chấp của Tòa án trừ trường hợp quy định tại điểm đ khoản 2 Điều này (tức là đơn đăng ký được rút bỏ). Việc xử lý đơn sẽ được tiếp tục thực hiện ngay sau khi Cục Sở hữu trí tuệ nhận được bản án, quyết định có hiệu lực pháp luật của Tòa án.

Riêng đối với phản đối đơn nhãn hiệu tại Điều 82.3 thì một số ý kiến liên quan đến quyền nộp đơn vẫn được giải quyết tại Cục SHTT , đó là các trường hợp :

a1) Có cơ sở rõ ràng để xác định về việc người nộp đơn không có quyền đăng ký theo quy định tại khoản 2 và 7 Điều 87 của Luật Sở hữu trí tuệ (2);

a2) Ý kiến phản đối về quyền nộp đơn đăng ký nhãn hiệu đối với dấu hiệu là hoặc có chứa dấu hiệu là địa danh, dấu hiệu khác chỉ nguồn gốc địa lý đặc sản địa phương của Việt Nam theo quy định tại khoản 3 và khoản 4 Điều 87 của Luật Sở hữu trí tuệ;

a3) Ý kiến phản đối về quyền nộp đơn đăng ký mà không kèm theo tài liệu, trích dẫn nguồn thông tin để chứng minh hoặc có kèm theo tài liệu, trích dẫn nguồn thông tin nhưng tài liệu, trích dẫn nguồn thông tin không đủ cơ sở để xác định người nộp đơn không có quyền đăng ký

3. Nhận xét

- Việc loại bỏ quy định về phản đối của người nộp đơn SHCN tại điểm 3a, khoản 3, Điều 117 Luật SHTT 2022 đã chấm dứt tình trạng hai chủ thể khác nhau (“bên thứ ba” và “người nộp đơn”) có thể thực hiện thủ tục phản đối[1] sẽ không chỉ giảm tải quá trình thẩm định đơn đăng ký mà còn tránh tình trạng chồng chéo giữa khiếu nại và phản đối của người nộp đơn đối với các quyết định của Cục SHTT.

- Quy định Cục SHTT không giải quyết mà yêu cầu người phản đối khởi kiện đối với nội dung liên quan đến quyền đăng ký SHCN để Tòa án xét xử là phù hợp, tạo điều kiện cho Cục SHTT có thể tập trung vào việc thẩm định các tính chất của đối tượng SHCN trong đơn đăng ký, không phải giải quyết các nội dung tranh chấp mang tính dân sự trong quan hệ giữa các bên thường tốn rất nhiều thời gian của các thẩm định viên mà kết luận cuối cùng vẫn thuộc Tòa án do các bên  khởi kiện do không chấp nhận quyết định của Cục SHTT, ví dụ vụ nhãn hiệu “AARDWOLF & hình bản đồ nước Úc ” Cục SHTT giải quyết đơn phản đối từ năm 2005-2015 , Tòa ra quyết định đối với đơn kiện quyết định của Cục năm 2019[2] (2).

- Việc Cục SHTT dừng xử lý đơn đăng ký SHCN khi có quyết định thụ lý của Tòa án là rất hợp lý, vì nếu bị coi là không có quyền đăng ký SHCN thì mọi hành động liên quan đến đơn đăng ký SHCN của người nộp đơn đều bị coi là không phù hợp.

- Tuy nhiên nếu quy định tại Điểm a.3 khoản 3  Điều 82. Xử lý ý kiến phản đối đơn đăng ký nhãn hiệu cũng được thể hiện trong các Điều 27, 59, 103 (dành cho kiểu dáng công nghiệp, sáng chế , chỉ dẫn địa lý)  thì  phù hợp hơn  vì tuy không giải quyết trực tiếp nhưng Cục SHTT cũng có trách nhiệm  đánh giá tính xác đáng của các tài liệu về tranh chấp quyền đăng ký nêu trong đơn phản đối và có thể bác bỏ nếu thấy phản đối không hợp lý. Và không nhất thiết là mọi nội dung phản đối về quyền đăng ký của người thứ ba đều phải chuyển cho Tòa án giải quyết.

- Thông tư cũng chưa làm rõ là trong trường hợp phản đối được chuyển cho Tòa án giải quyết thì người nộp đơn có phải nộp phí và lệ phí như các trường hợp phản đối khác do Cục SHTT giải quyết hay không ?,  đặc biệt là đối với các đối tượng không áp dụng các quy định tại Điểm a.3 khoản 3  Điều 82 như nêu tại mục trên, tuy nhiên do nội dung này đã được quy định tại Điều 112a.2 nên Thông tư chắc chắn không điều tiết được.Đồng thời cũng chưa làm rõ trường hợp là nếu đơn SHCN vẫn được xử lý do đơn khởi kiện chưa được thụ lý trong thời hạn 2 tháng mà phán quyết sau này của Tòa án xung đột với kết quả thẩm định  đơn SHCN của Cục SHTT thì giải quyết thế nào ?.

Cuối cùng theo quy định tại các Điều khoản thi hành, Luật SHTT 2025  và Thông tư 10/2026 chỉ có hiệu lực từ ngày 01/4/2026, có nghĩa là các đơn phản đối đối với các đơn đăng ký SHCN được chấp nhận hợp lệ trước ngày 01/4/2026 vẫn áp dụng các quy định của Luật SHTT 2022.

Nguồn : 
Thông tư 10/2026/TT-BKHCN hướng dẫn thi hành Luật Sở hữu trí tuệ và Nghị định 65/2023/NĐ-CP 
Văn bản hợp nhất 155/VBHN-VPQH 2025 Luật Sở hữu trí tuệ