Xâm phạm quyền nhãn hiệu do sử dụng trái phép nhãn hiệu trên bao bì sản phẩm - Một vụ thực thi hành chính điển hình tại Việt Nam

08/04/2026

Luật nhãn hiệu không chỉ bảo vệ nhãn hiệu mà còn bảo vệ hệ thống kiểm soát chất lượng và quyền quản trị của chủ sở hữu đối với nhãn hiệu

Vào tháng 4 năm 2026, Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Đắk Lắk đã ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với một công ty Việt Nam về hành vi sản xuất và phân phối sản phẩm dung dịch làm mát xe máy mang dấu hiệu trùng với nhãn hiệu HONDA. Vụ việc này là một minh chứng quan trọng về cách thực thi quyền nhãn hiệu tại Việt Nam, đặc biệt liên quan đến việc sử dụng nhãn hiệu trái phép trên bao bì và nhãn mác, ngay cả khi hàng hóa đó được sản xuất trong nước.

I. Các tình tiết chính của vụ việc

Bên vi phạm: Công ty Cổ phần Đầu tư và Phát triển CNS (“CNS”).

Hành vi: Sản xuất, đóng gói và phân phối hàng hóa mang dấu hiệu nhãn hiệu giả mạo.

Tang vật thu giữ: 4.800 chai nước làm mát xe máy (loại 500ml/chai), được lưu trữ trong bao bì mang nhãn hiệu HONDA.

Đáng chú ý, các sản phẩm bị cáo buộc không có "dấu đỏ" chính thức theo yêu cầu của Honda Việt Nam. Do đó, chúng được coi là hành vi sử dụng nhãn hiệu không được phép.

I.1. Kết luận của cơ quan thực thi

Cơ quan chức năng kết luận rằng hành vi này cấu thành tội sản xuất hàng hóa giả mạo nhãn hiệu theo các quy định về thực thi hành chính sở hữu trí tuệ tại Việt Nam. Cơ sở pháp lý cho quyết định này là:

Nghị định 99/2013/NĐ-CP ngày 29/08/2013 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp; được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 126/2021/NĐ-CP ngày 30/12/2021 và Nghị định số 46/2024/NĐ-CP ngày 04/04/2024.

I.2. Các hình thức xử phạt được áp dụng

Quyết định đã đưa ra gói chế tài toàn diện, bao gồm:

Phạt tiền: 168.000.000 VNĐ

Hình thức phạt bổ sung: Đình chỉ hoạt động sản xuất trong 02 tháng.

Biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc tiêu hủy toàn bộ hàng hóa vi phạm (4.800 đơn vị sản phẩm).

III. Phân tích pháp lý then chốt

a) Việc sử dụng nhãn hiệu là có điều kiện, không phải tuyệt đối

Vụ việc này làm nổi bật một nguyên tắc quan trọng thường bị bỏ qua trên thực tế: Việc sử dụng nhãn hiệu không chỉ đơn thuần là gắn một dấu hiệu lên hàng hóa – mà nó phải tuân thủ các điều kiện cho phép do chủ sở hữu nhãn hiệu đặt ra. Trong trường hợp này:

· Honda chỉ cho phép bên thứ ba sử dụng nhãn hiệu dưới các điều kiện nghiêm ngặt.

· Yêu cầu về "dấu đỏ" đóng vai trò như một cơ chế kiểm soát.

Việc không tuân thủ các điều kiện này đã biến một hoạt động (vốn có thể là hợp pháp) trở thành hành vi xâm phạm.

b) Vượt xa hơn việc làm giả: Góc nhìn từ việc tuân thủ li-xăng (cấp phép)

Vụ việc này vượt xa các hình thức làm giả truyền thống; nó thể hiện một hình thức xâm phạm tinh vi hơn, đó là: sử dụng nhãn hiệu trái phép phát sinh từ việc không tuân thủ các điều kiện cấp phép.

Điều này đặt ra một luận điểm quan trọng: Ngay cả khi hàng hóa không phải là "đồ giả" về mặt chất lượng bên trong nhưng chúng vẫn có thể bị coi là hàng giả mạo về mặt pháp lý nếu việc sử dụng nhãn hiệu không được phép hoặc được thực hiện không đúng cách.

IV. Hệ quả rút ra cho các doanh nghiệp

Quyết định này gửi đi một thông điệp mạnh mẽ tới các nhà sản xuất và phân phối:

· Việc tuân thủ các điều kiện cấp phép là vô cùng quan trọng: Sử dụng nhãn hiệu phải tuân thủ nghiêm ngặt các yêu cầu về kiểm soát chất lượng, tiêu chuẩn bao bì và các cơ chế xác thực (ví dụ: tem, dấu niêm phong).

· Chỉ riêng bao bì cũng có thể dẫn đến xâm phạm: Ngay cả khi không thay đổi bản chất sản phẩm, việc sử dụng bao bì có nhãn hiệu không đúng cách vẫn tạo ra rủi ro xâm phạm.

Thực thi hành chính tại Việt Nam ngày càng quyết liệt: Các cơ quan chức năng sẵn sàng áp dụng mức phạt lớn, lệnh tiêu hủy hàng hóa và đình chỉ hoạt động kinh doanh.

V. Tầm nhìn chiến lược cho các chủ sở hữu nhãn hiệu

Đối với các chủ sở hữu thương hiệu, vụ việc này xác nhận hiệu quả của:

· Hệ thống cấp phép có kiểm soát.

· Các công cụ truy xuất nguồn gốc (tem, dấu xác thực).

· Sự phối hợp chặt chẽ với các cơ quan thực thi.

Những cơ chế này không chỉ bảo vệ uy tín thương hiệu mà còn tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho việc thực thi quyền lợi.

Kết luận

Vụ việc cho thấy một bước tiến đáng kể trong việc thực thi nhãn hiệu tại Việt Nam: chuyển dịch từ việc phát hiện hàng giả đơn thuần sang việc giám sát chặt chẽ đối với quyền sử dụng nhãn hiệu. Nó tái khẳng định một nguyên tắc pháp lý nền tảng: Luật nhãn hiệu không chỉ bảo vệ nhãn hiệu mà còn bảo vệ hệ thống kiểm soát chất lượng và quyền quản trị của chủ sở hữu đối với nhãn hiệu đó.

Ls. Phạm Vũ Khánh Toàn
Giám đốc
PHẠM VÀ LIÊN DANH