GC: Sự tương tự về nôi dung giữa các ngôn ngữ khác nhau chưa đủ để gây nhầm lẫn về nhãn hiệu.

Liên minh Châu Âu (EU) có 24 ngôn ngữ chính thức và có một số lượng người đáng kể nói thêm các ngôn ngữ khác, cụ thể là tiếng Nga. Điều này đặt ra câu hỏi liệu các nhãn hiệu có thể gây nhầm lẫn khi một cái là bản dịch của cái kia không. Trong một phán quyết ngày 18/3/2025, Tòa án Chung châu Âu (Generral Court – GC) đã xét xử vụ các nhãn hiệu cùng chứa từ 'may tea' bằng tiếng Anh và tiếng Nga và bác bỏ khả năng gây nhầm lẫn. Sự việc như sau : 

1. Giải quyết  đơn đăng ký nhãn hiệu 

Công ty Schweppes International Ltd của Vương quốc Anh đã đăng ký bốn nhãn hiệu hình tại Cơ quan Sở hữu trí tuệ châu Âu (EUIPO) có chứa cụm từ 'MAY TEA' (các số đăng ký 014841373, 018092427, 018040282 và 01579872) cho các sản phẩm Nhóm  32 bao gồm “đồ uống từ trà có hương vị (không dùng làm thuốc); trà đá có hương vị (không dùng làm thuốc)” trong Nhóm 30 và “đồ uống không cồn có hương vị trà [hoặc nước ngọt].

Công ty May OOO (“May”) của CHLB Nga  sở hữu Đăng ký quốc tế NH số 678625 “майский чай” (tiếng Nga là “trà tháng Năm”) tại Cộng hòa Séc, Đức, Pháp, Latvia, Ba Lan và Slovakia cho mặt hàng “trà” thuộc Nhóm 30. Nhãn hiệu "Trà Tháng Năm" được đăng ký vào năm 1991, và vào năm 1995 đã được công nhận là nhãn hiệu trà phổ biến nhất ở Nga

May đã nộp đơn yêu cầu hủy nhãn hiệu của Schweppes với lý do có khả năng gây nhầm lẫn. Bộ phận Giải quyết  hủy bỏ của Cơ quan  Sở hữu Trí tuệ Liên minh Châu Âu (“EUIPO”) đã từ chối  đơn của May. Tuy nhiên, Hội đồng Giải quyết khiếu nại  (“BoA”) của EUIPO  đã đảo ngược quyết định này và chấp nhận các yêu cầu tuyên bố vô hiệu nhãn hiệu dựa trên cơ sở có khả năng gây nhầm lẫn theo Điều 8(1)(b) của Quy định về nhãn hiệu châu Âu (EUTMR).

Điều 8 - Các căn cứ từ chối dựa trên quyền của người khác

1. Khi có sự phản đối từ chủ sở hữu nhãn hiệu đã đăng ký trước, nhãn hiệu được nộp đơn đăng ký sẽ không được cấp văn bằng bảo hộ:

(b) nếu do sự trùng hoặc tương tự với nhãn hiệu đã đăng ký trước và sự trùng hoặc tương tự về hàng hóa, dịch vụ mang các nhãn hiệu đó mà có khả năng gây nhầm lẫn cho công chúng tại lãnh thổ nơi nhãn hiệu đã đăng ký trước được bảo hộ; khả năng gây nhầm lẫn bao gồm cả khả năng gây liên tưởng đến nhãn hiệu đã đăng ký trước.

Hội đồng đã xây dựng lập luận dựa trên đăng ký quốc tế đối với nhãn hiệu chữ có trước và đối tượng người tiêu dùng liên quan tại Latvia là những người am hiểu cả tiếng Anh lẫn tiếng Nga  và đi đến kết luận rằng các nhãn hiệu bị tranh chấp sẽ được nhìn nhận như là bản dịch sát nghĩa của nhãn hiệu có trước. Ngoài ra, Hội đồng nhận định rằng sự tương đồng về mặt nội dung/ý nghĩa giữa các nhãn hiệu quan trọng hơn những khác biệt về hình thức trình bày hay cách phát âm; điều này có thể khiến người tiêu dùng tin rằng hàng hóa có cùng nguồn gốc hoặc đến từ các công ty có liên quan với nhau. Do khả năng gây nhầm lẫn đã được xác lập tại một Quốc gia thành viên, Hội đồng đã quyết định tuyên bố  hủy bỏ nhãn hiệu của Schweppes  mà không cần xem xét thêm các quyền có trước khác đã được viện dẫn.

Schweppes đã khởi kiện lên Tòa án chung

2. Quyết định của Tòa án Chung (GC)

GC đã chấp nhận đơn khởi kiện và hủy bỏ quyết định của BoA.

Các thẩm phán xác nhận kết luận của BoA rằng hàng hóa nhắm đến công chúng nói chung với mức độ chú ý trung bình. Thêm vào đó, hàng hóa này vừa giống nhau một phần vừa tương tự nhau một phần.

2.1. Sự tương tự  của các dấu hiệu

- Về các yếu tố đặc trưng và chiếm ưu thế của các nhãn hiệu liên quan, GC đồng ý với BoA rằng các yếu tố hình ảnh trong các nhãn hiệu đang tranh chấp hoặc chỉ mang tính trang trí và không có đặc trưng nổi bật, hoặc chỉ có đặc trưng yếu. Người tiêu dùng sẽ dễ dàng gọi tên các sản phẩm đang xét bằng cách nhắc đến các yếu tố chữ rõ ràng hơn là mô tả các yếu tố hình ảnh của chúng. Vì vậy, các yếu tố chữ trong các nhãn hiệu tranh chấp quan trọng hơn.

Các thẩm phán cho rằng từ “tea” mang tính mô tả và từ “may” có tính đặc trưng. Điều này cũng áp dụng cho các yếu tố của nhãn hiệu đối chứng là “майский” và “чай”. Về mặt phát âm, BoA nhận thấy rằng nhãn hiệu trước đó sẽ được phát âm là “mai - skii – tchai” và các yếu tố từ của nhãn hiệu sau là “mei – tii”. Điều này dẫn đến mức độ tương đồng về  phát ấm  cao lắm thì cũng chỉ ở mức thấp.

- Khi chuyển sang đánh giá sự giống nhau của các dấu hiệu, Tòa án cho rằng các dấu hiệu này nhìn bề ngoài không giống nhau.

May lập luận rằng các nhãn hiệu rất giống nhau vì có yếu tố chung là “mai”và tính mô tả của từ “tchai” (nghĩa là trà). Các thẩm phán nhận thấy các nhãn hiệu chỉ trùng nhau ở chữ cái “M”. Phần còn lại của nhãn hiệu sẽ được phát âm khác nhau do quy tắc phát âm khác nhau giữa tiếng Anh và tiếng Nga. Hơn nữa, các nhãn hiệu có độ dài khác nhau. GC đồng ý rằng các nhãn hiệu, ở mức tốt nhất, chỉ có mức độ tương đồng về âm thanh thấp.

- Về mặt khái niệm, BoA tập trung đánh giá dựa trên cách nhận thức của công chúng Latvia, những người hiểu tiếng Anh và tiếng Nga, và coi các nhãn hiệu này là giống nhau về nội dung/ý nghĩa . GC cho rằng sự khác biệt về ngôn ngữ giữa các nhãn hiệu không tự nó đủ để loại trừ sự giống nhau về nội dung/ý nghĩa. Tuy nhiên, việc cần phải dịch có thể, tùy thuộc vào, giữa nhiều yếu tố, hiểu biết về ngôn ngữ của công chúng liên quan, mức độ gần gũi giữa các ngôn ngữ liên quan và các từ thực tế được sử dụng trong nhãn hiệu, làm cho người tiêu dùng, ở mức độ nhiều hay ít, không thể ngay lập tức so sánh được về mặt nội dung/ý nghĩa . 

Các thẩm phán lưu ý rằng cả hai nhãn hiệu đều có cùng ý nghĩa, cụ thể là “may tea”. Công chúng Latvia liên quan có hiểu biết cơ bản về tiếng Anh và tiếng Nga, và cả hai nhãn hiệu đều bao gồm các từ thuộc từ vựng cơ bản của các ngôn ngữ này. 

2.2 Gây nhầm lẫn

Về khả năng gây nhầm lẫn, các thẩm phán đã nhắc lại rằng tác động của các yếu tố chung mang đặc điểm nhận diện yếu đối với khả năng gây nhầm lẫn là thấp. Về mặt nội dung/ý nghĩa, yếu tố chung “tea” được coi là mang tính mô tả. Khi không đề cập đến yếu tố chung “may”, GC suy đoán rằng mức độ giống nhau về khái niệm của các dấu hiệu chỉ có tác động hạn chế trong việc đánh giá tổng thể về khả năng gây nhầm lẫn vì tính mô tả đó.

Hơn nữa, cả hai dấu hiệu đều sử dụng cho các sản phẩm tiêu dùng hàng ngày, thường được bán ở các cửa hàng tự chọn, nơi người tiêu dùng tự chọn sản phẩm và chủ yếu dựa vào hình ảnh của nhãn hiệu. Do đó, khía cạnh hình ảnh có trọng lượng lớn hơn. Tuy nhiên, các dấu hiệu này về mặt hình thức lại khá khác nhau.

Tòa án kết luận rằng BoA đã sai khi chấp nhận khả năng nhầm lẫn. Mặc dù hàng hóa hướng tới công chúng nói chung với mức độ chú ý tối đa trung bình, nhưng nét đặc trưng bình thường của nhãn hiệu trước đó và sự khác biệt đáng kể về hình thức và âm thanh của các dấu hiệu đã không cho phép xác định khả năng nhầm lẫn mặc dù có sự giống nhau về khái niệm.

2.3. Yêu cầu sửa đổi

Schweppes đã yêu cầu GC đưa ra quyết định mà  (BoA) lẽ ra nên áp dụng. GC đã bác yêu cầu sửa đổi này. BoA  không xem xét các nhãn hiệu đã đăng ký trước đó mà May dựa vào. Do đó, GC không thể đưa ra quyết định về khả năng gây nhầm lẫn của những nhãn hiệu đó.

3. Bình luận

Quyết định của GC gây tranh cãi. Các thẩm phán đã giảm nhẹ yếu tố khái niệm (tức nội dung/ý nghĩa) trong việc đánh giá khả năng nhầm lẫn bằng cách cho rằng yếu tố chung “tea” mang tính mô tả, tuy nhiên họ chấp nhận tính phân biệt ở mức trung bình của yếu tố chung ”may”. GCđã bác luận cứ cơ bản của EUIPO trong vụ việc này. Nếu sự trùng hợp về mặt khái niệm/ý nghĩa của một nhãn hiệu có khả năng phân biệt trung bình không đủ để kết luận về khả năng gây nhầm lẫn, thì một sự trùng hợp về mặt ý nghĩa sẽ hầu như không bao giờ là đủ đối với tiếng Nga, tiếng Trung, tiếng Hàn hoặc các ngôn ngữ khác không sử dụng chữ cái Latinh, và do đó, các dấu hiệu này có sự khác biệt về mặt thị giác và phát âm.

Thực tế là việc người tiêu dùng nhận thức nhãn hiệu chủ yếu bằng thị giác cũng không thể là yếu tố quyết định được vì không có cách nào để người tiêu dùng trung bình nhận thức ý nghĩa của một từ ngoài việc nhìn hoặc nghe.

Bản án đặt ra câu hỏi liệu BoA, trong quyết định mới mà họ phải đưa ra bây giờ, có thể xác định khả năng nhầm lẫn dựa trên một nhóm công chúng khác hay không. Có những quốc gia thành viên EU khác mà một phần đáng kể công chúng nói tiếng Anh cơ bản và tiếng Nga. Trong khi GC nói rằng họ không đưa ra quyết định mà BoA sẽ phải thực hiện vì BoA không đánh giá sự phản đối dựa trên các quyền trước đây khác của May, thì quyết định của GC rõ ràng chỉ giới hạn ở nhận thức của công chúng Latvia (nơi mà May chọn là quốc gia cơ sở để hủy bỏ). Do đó, bản án dường như không ngăn cản BoA đi đến cùng một kết luận mà họ đã đưa ra bằng cách dựa vào, ví dụ, công chúng Estonia, Litva hoặc Bulgaria.

Nguồn: 
(i) General Court: Conceptual identity in different languages insufficient for likelihood of confusion - The IPKat - https://ipkitten.blogspot.com/2025/03/general-court-conceptual-identity-in.html  
(ii) EU trade mark dispute: may tea-Trademark|Cases|China Intellectual Property Lawyers Network - https://www.ciplawyer.com/articles/156380.html