Vào ngày 19 tháng 3 năm 2025, Tòa án chung EU (GC) đã ra quyết định về khả năng phân biệt của dấu hiệu hình mà Mercedes-Benz Group AG (Mercedes) đã xin đăng ký như một nhãn hiệu EU. Tòa án đã ủng hộ quyết định của Hội đồng giải quyết khiếu nại (BoA) của EUIPO rằng nhãn hiệu này nên bị từ chối đăng ký theo Điều 7(1)(b) của Quy định về nhãn hiệu EU (EUTMR) vì nó thiếu tính phân biệt để chỉ ra nguồn gốc thương mại của hàng hóa liên quan.
1.EUIPO từ chối đơn đăng ký
Vào tháng 12 năm 2022, công ty ô tô Đức Mercedes-Benz Group AG (Mercedes) đã nộp đơn lên Cơ quan Sở hữu Trí tuệ Liên minh Châu Âu (EUIPO) để đăng ký bản phác thảo tay nhãn hiệu hình (hình dưới – bên trái) theo đơn số 018805110 tại EU cho các mặt hàng thuộc nhóm 12 và 18 theo Phân loại Nice, bao gồm xe cơ giới và các bộ phận của chúng, lốp xe và bánh xe, da và da giả, vali và túi du lịch.
Vào ngày 5 tháng 10 năm 2023, Mercedes đã nộp đơn kháng cáo lên EUIPO về việc từ chối đăng ký đối với các sản phẩm liên quan. Ngày 24.3.2024 Hội đồng Giải quyết khiếu nại đã bác bỏ đơn khiếu nại , cho rằng nhãn hiệu thể hiện một chiếc xe địa hình điển hình leo dốc và do đó chỉ minh họa các đặc điểm thiết kế phổ biến như lốp lớn và bánh xe dự phòng gắn bên ngoài cửa sổ sau của xe mà không có yếu tố đặc trưng. Họ cũng lưu ý rằng công chúng liên quan, bao gồm người tiêu dùng trong Liên minh châu Âu với mức độ chú ý cao, sẽ không nhận hình ảnh đó như là dấu hiệu của nguồn gốc thương mại vì nó không có tính đặc trưng nào cả.
2.Phán quyết
2.1 Đề nghị của các bên .
- Mercedes đã khởi kiện lên Tòa án Chung: Đơn khởi kiện nhấn mạnh rằng bất kỳ đặc điểm phân biệt nào, dù yếu, đều ngăn cản việc ra quyết định dựa trên Điều 7(1)(b) EUTMR, và rằng yêu cầu về tính phân biệt không yêu cầu một dấu hiệu phải sáng tạo, nguyên bản hay mới mẻ. Đơn giản là các dấu hiệu chỉ cần thể hiện nguồn gốc thương mại của hàng hóa và dịch vụ mà chúng sẽ được sử dụng.Đồng thời yêu cầu Tòa án hủy bỏ quyết định bị khiếu kiện và buộc EUIPO chịu trách nhiệm trả chi phí, bao gồm cả chi phí liên quan đến thủ tục trước EUIPO.
- EUIPO đề nghị Tòa án bác bỏ kháng cáo và buộc Mercedes chịu chi phí trong trường hợp một phiên tranh tụng được tổ chức.
2.2 Tòa án Chung đã đánh giá vụ việc bằng cách xem xét các nôi dung sau :
• Liệu công chúng có liên quan, bao gồm người tiêu dùng trên khắp Liên minh Châu Âu, sẽ nhận thấy dấu hiệu này như một chỉ dẫn về nguồn gốc thương mại của hàng hóa hay không.
• Liệu dấu hiệu này có đi quá xa so với các chuẩn mực và tập quán trong ngành xe cơ giới hay không.
Mặc dù Tòa đồng ý với Mercedes và công nhận rằng ngay cả một mức độ phân biệt tối thiểu cũng loại trừ việc áp dụng Điều 7(1)(b), nhưng Tòa nghi ngờ liệu Nhãn hiệu /bản vẽ theo đơn hiện tại có đáp ứng ngưỡng này hay không.
Công chúng có liên quan, theo EUIPO xác định và không bị Mercedes phản đối, được cho là chú ý cao do tính chất đắt tiền của sản phẩm “ô tô và các bộ phận của chúng”. Tuy nhiên, Tòa án nhấn mạnh rằng, ngay cả khi người tiêu dùng chú ý đặc biệt đến nhãn hiệu trên những hàng hóa này, điều đó cũng không giúp họ phân biệt được nhãn hiệu đang xét với những hình vẽ thông thường khác của các phương tiện off-road này hoặc liên kết nhãn hiệu đó với một doanh nghiệp cụ thể.
Chuyển sang phần khác của đánh giá tính phân biệt, Tòa đã xem xét liệu nhãn hiệu/bức vẽ có thể được coi là phân biệt đối đối hàng hóa có liên quan hay không. Dựa trên quan sát , Tòa xác nhận rằng dấu hiệu của Mercedes có những đặc điểm chung của xe địa hình – tức một hình chữ nhật với bốn bánh xe lớn, kèm theo một bánh dự phòng được gắn ở phía sau xe – nhìn từ bên cạnh, và nhằm quảng cáo khả năng leo dốc của những chiếc xe này. Do đó, Tòa cho rằng bức vẽ này không thể được gán cho một doanh nghiệp riêng lẻ vì nó đơn thuần là “một biểu tượng chung của hàng hóa liên quan”.
Hơn nữa, Tòa án còn so sánh việc đánh giá tính đặc trưng của các hình dạng ba chiều với các hình hai chiều. Theo Tòa án Công lý Liên minh Châu Âu, hình dạng của một dấu hiệu 3D càng giống với hình dạng phổ biến nhất của sản phẩm mà dấu hiệu đó được sử dụng, thì khả năng dấu hiệu đó không có tính phân biệt càng cao. Nói cách khác, nếu hình dạng của một dấu hiệu 3D không khác nhiều so với hình dạng theo “chuẩn mực hay thói quen ngành nghề”/ “industry norm or custom” liên quan, thì hình dạng đó không thể được đăng ký làm nhãn hiệu, nhằm cho phép các doanh nghiệp khác tiếp tục sử dụng hình dạng đó một cách tự do trên sản phẩm của họ (Điều 7.1.e) EUTMR ).
Tòa án đã áp dụng phép thử này bằng hình vẽ 2D do IA tạo ra (hình trên, bên phải) tương tự với nhãn hiệu hình đang xét và nhận thấy rằng minh họa 2D chỉ đơn giản là “một cách trình bày thông thường của một phương tiện chạy off-road leo dốc” . Và mặc dù có những cách trình bày khác với dấu hiệu của người nộp đơn, nhưng Tòa án coi đây là một chi tiết không quan trọng khi đánh giá tính thích hợp của dấu hiệu đang được xét là nhãn hiệu.
3.Nhận xét
Phán quyết này minh họa cách tiếp cận nghiêm ngặt của EUIPO và Tòa án chung đối với các nhãn hiệu hình ảnh mô tả các đặc điểm chung của sản phẩm. Các công ty muốn bảo vệ nhãn hiệu cho các dấu hiệu phi truyền thống phải đảm bảo rằng nhãn hiệu của họ đủ đặc biệt để người tiêu dùng có thể liên kết chúng với một nguồn gốc thương mại cụ thể.
Vụ việc cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chứng minh cách nhãn hiệu được nhận thức trong thực tế, thay vì chỉ dựa vào các lập luận trừu tượng về tính độc đáo. Trong khi Mercedes-Benz cho rằng nhãn hiệu theo đơn số 018805110 có thể được sử dụng theo nhiều cách khác nhau trong ngành công nghiệp ô tô, Tòa án lưu ý rằng người nộp đơn đã không chứng minh được bất kỳ cách sử dụng cụ thể nào có thể làm thay đổi đánh giá về tính độc đáo của nó. Do đó, lập luận về khả năng bảo hộ của nhãn hiệu đã bị bác bỏ vì thiếu cơ sở.
Cũng là dấu hiệu hình của một bộ phận ô tô là “lưới tản nhiệt” nhưng Mercedes đã chứng minh được sự “khác biệt so với các chuẩn mực và thói quen của ngành” cho thấy nhãn hiệu theo đơn đăng ký chứa đặc điểm độc đáo nên n đã được chấp nhận bảo hộ sau quá trình giải quyết khiếu nại tại EUIPO (1)
Nguồn:
(i)20240524_R2056_2023-5.pdf;
(ii)EUR-Lex - 62024TJ0400 - EN - EUR-Lex;
(iii)EU trade mark dispute: off-road vehicle climbing a hill;
(iv)Mercedes-Benz Off-Road Trademark Rejected - Lux Juris;
(v)Mercedes’s off-road vehicle illustration insufficiently distinctive for EU trade mark registration - The IPKat
(1)EUIPO chấp thuận bảo hộ nhãn hiệu hình ảnh lưới tản nhiệt cách điệu của Mercedes-Benz Group AG