Khả năng gây nhầm lẫn là điều cơ bản trong luật nhãn hiệu của Anh và luật nhãn hiệu của nhiều nước khác trên thế giới. Thường thì việc so sánh các nhãn hiệu được thực hiện như chúng xuất hiện trên đơn đăng ký, và việc đưa ra ý kiến về việc hai nhãn hiệu có khả năng bị nhầm lẫn với nhau hay không là chuyện “thường ngày” đối với các chuyên gia sở hữu trí tuệ, tuy nhiên chúng ta lại không thường xem xét nhãn hiệu sẽ trông như thế nào khi áp dụng lên sản phẩm nếu nó bị biến dạng, nhìn từ góc nghiêng, từ trên xuống, v.v.
Trong vụ việc vi phạm gần đây ở Anh liên quan đến vụ Iconix Luxembourg Holdings SARL (Iconix) kiện Dream Pairs Europe Inc & Anor [2024] (Dream Pairs ) Tòa án tối cao Anh quốc đã đề cập đến vấn đề này, sự việc như sau:
1.Các bên
Iconix ở hữu nhãn hiệu hiệu Umbro, bao gồm cả nhãn hiệu “kim cương đôi” nổi tiếng, được đăng ký là nhãn hiệu tại Vương quốc Anh và đã được sử dụng trên giày đá bóng từ năm 1987 (phía dưới - bên trái). Nhãn hiệu UMBRO đã được sử dụng rộng rãi trên giày đá bóng ở Vương quốc Anh kể từ năm 1987. Doanh số bán hàng hóa mang nhãn hiệu UMBRO với giá trị hơn 60 triệu đô la đã được thực hiện tại Vương quốc Anh trong mỗi năm từ 2016 đến 2018.
Dream Pairs bắt đầu bán giày dép ở Anh vào năm 2018 với dấu hiệu “DP” - chữ P trong chữ D - mà Iconix cho rằng trông dễ nhầm lẫn với nhãn hiệu Umbro.
Dream Pairs bán nhiều loại giày dép khác nhau ở nhiều quốc gia dưới nhiều Nhãn hiệu , bao gồm một nhãn hiệu có tên là ‘Dream Pairs’ đã sử dụng Biểu tượng dưới dạng “DP ”. Biểu tượng được tạo ra vào năm 2015, và sau đó được Dream Pairs sử dụng như một nhãn hiệu tại Mỹ liên quan đến giày dép. Bắt đầu từ cuối năm 2018, Dream Pairs đã, thông qua trang web Amazon UK , eBay UK, bán nhiều loại giày dép mang dấu hiệu “DP “ tại Vương quốc Anh.
2. Giải quyết vụ việc tại các Tòa sơ thẩm và phúc thẩm
2.1 Sơ thẩm
Ngày 19.7.2021 Iconix đã đưa đơn khởi kiện chống lại Dream Pairs về việc xâm phạm nhãn hiệu theo các điều 10(2) và 10(3) của Đạo luật nhãn hiệu 1994, cho rằng dấu hiệu DP có khả năng gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng, kể cả sau khi mua hàng (nhầm lẫn sau bán).
Iconix lập luận tại Tòa rằng người tiêu dùng không phải lúc nào cũng nhìn thấy dấu hiệu DP theo đúng hình vuông, và từ các góc khác, ký hiệu này trông bị kéo dài, và người ta có thể không nhận ra cạnh bị gãy của chữ ‘D’ hoặc phần ‘P’ bên trong. Vì vậy, dấu hiệu nhìn thấy khi sản phẩm đang được sử dụng, có thể bị nhầm với dấu hiệu của Umbro. Họ đã nộp bằng chứng để hỗ trợ lập luận này như các bức ảnh dưới đây cho thấy nhãn hiệu hiệu trên giày dép.
Tòa án sơ thẩm trong bản án ngày 28.3.2023 bác bỏ đơn kiện của Iconix, chỉ ra rằng chỉ có sự tương đồng “rất nhẹ” giữa các nhãn hiệu Umbro và dấu hiệu DP, Thẩm phán xét xử cho rằng trong các hình ảnh về biển hiệu trên sản phẩm, chữ 'P' rất dễ nhận thấy và là yếu tố nổi bật, đặc trưng trong logo. Ông tiếp tục nói rằng điều tương tự cũng đúng khi nhìn biển hiệu này trên một đôi giày được ai đó mang trên chân và cho rằng không có khả năng nhầm lẫn với logo Umbro.
Do vậy, Tòa án sơ thẩm không nghĩ rằng những tình huống sau khi bán này làm thay đổi đánh giá – người tiêu dùng vẫn sẽ nhìn Biểu tượng DP như một hình vuông nghiêng, chứ không phải là hình thoi kéo dài.
2.2 Phúc thẩm
Tuy nhiên, Tòa phúc thẩm trong bản án ngày 26.01.2024 đã đứng về phía Iconix, cho rằng các kết luận của thẩm phán phiên tòa sơ thẩm là “phi lý”và nhận thấy rằng thẩm phán đã không xem xét đúng mức về nhãn hiệu khi áp dụng lên giày dép (xem từ trên xuống, từ bên cạnh, theo một góc) và nhìn từ phía người tiêu dùng, những người sẽ không bao giờ nhìn thấy nó như cách nó xuất hiện trong Đăng bạ . Thẩm phán nhận xét như sau :
Đây là một trường hợp khá bất thường. Theo tôi, nó giống như một cơn bão hoàn hảo; một nhãn hiệu cực kỳ dễ nhận biết (Umbro), một nhãn hiệu ít nổi tiếng hơn nhiều nhưng có hình dạng tương tự, vị trí tương tự trên một đôi giày, và sự lệch của nhãn hiệu sau khi giày được mang vào chân. Tôi không thể nghĩ ra tình huống nào khác mà tất cả những yếu tố này, hay tương đương, lại xuất hiện cùng nhau đến mức sự nhầm lẫn sau khi mua hàng lại có khả năng xảy ra cao như vậy.
Tòa xác định rằng khi dấu hiệu DP được nhìn từ bên cạnh hoặc từ phía trước hoặc phía sau, như cách có thể nhìn trên giày dép, thì mức độ tương tự với nhãn hiệu Umbro là khá cao trong bối cảnh sau bán (ví dụ, khi sản phẩm được nhìn thấy trên người ai đó ngoài công chúng) và khả năng gây nhầm lẫn trong một phần đáng kể người tiêu dùng.
Như vậy , tòa phúc thẩm đã lật lại quyết định của Tòa sơ thẩm.
3. Phán quyết của Tòa án Tối cao
Tòa án tối cao trong phán quyết tháng 6/2025 đã chấp thuận kháng cáo của Dream Pairs, nghĩa là lật lại phán quyết của Tòa phúc thẩm và khôi phục quyết định của Tòa án sơ thẩm rằng dấu hiệu DP không xâm phạm nhãn hiệu Umbro.Tòa án tối cao cho rằng vì Tòa phúc thẩm đã tự đưa ra đánh giá về sự giống nhau và gây nhầm lẫn mà không được quyền làm như vậy: Tòa sơ thẩm đã xem xét kỹ lưỡng các bối cảnh có thể gây nhầm lẫn sau khi bán hàng nhưng chỉ đơn giản là đi đến kết luận khác với Tòa phúc thẩm, Tòa sơ thẩm không mắc sai lầm cơ bản nào nên tòa phúc thẩm không thể tự ý thay thế (bản án sơ thẩm – NV) bằng phân tích của mình.
Tuy nhiên, điều quan trọng hơn là những nhận định của Tòa án Tối cao về sự nhầm lẫn sau khi bán hàng, mặc dù bác quyết định của Tòa phúc thẩm với lý do như đã nêu trên , Tòa tối cao vẫn bác bỏ một số lập luận của Dream Pairs khi kháng cáo, những lập luận này muốn giới hạn việc áp dụng sự nhầm lẫn sau khi bán hàng đối với việc xâm phạm nhãn hiệu:
- Xác định tương tự
Dream Pairs lập luận rằng, khi đánh giá sự tương tự, tòa chỉ nên tiến hành phân tích song song các nhãn hiệu/ side-by-side và không mở rộng điều này sang môi trường sau khi bán trừ khi có sự tương tự vốn có được phát hiện khi đặt cạnh nhau. Tòa án Tối cao đã không chấp nhận lập luận này, phán quyết rằng :
(i) Thẩm quyền liên quan của Tòa án EU (Equivalenza) chỉ nêu rằng nhầm lẫn sau bán không thể được dùng để loại trừ sự tương tự, chứ không phải là nó không thể giúp xác lập sự tương tự;
(ii) Sẽ không hợp lý nếu bối cảnh sau bán không thể xác lập nhầm lẫn nếu không tìm thấy nhầm lẫn khi phân tích song song; và
(iii) Đánh giá “ấn tượng tổng thể đối với công chúng liên quan” cần thiết cho việc so sánh tất yếu bao gồm bối cảnh sau khi bán.
- Xác định nhầm lẫn:
Dream Pairs lập luận rằng:
(i) Chỉ có sự nhầm lẫn sau khi bán gây ảnh hưởng đến chức năng cốt lõi của nhãn hiệu như một cam kết về nguồn gốc tại thời điểm giao dịch/bán hàng tiếp theo mới có thể coi là vi phạm; và
(ii) để được coi là vi phạm có thể kiện, sự nhầm lẫn sau bán phải dẫn đến thiệt hại tại điểm bán hoặc trong bối cảnh giao dịch ảnh hưởng đến người tiêu dùng khi họ lựa chọn hàng hóa/dịch vụ. Họ nhấn mạnh rằng đã được xác lập là không có sự nhầm lẫn tại điểm bán do các yếu tố bối cảnh trên các trang web thị trường trực tuyến.
Một lần nữa, Tòa án tối cao không đồng ý, lưu ý rằng không có thẩm quyền nào từ CJEU Tòa án Pháp lý châu ÂU ủng hộ những đề xuất này và cũng không có lý do mang tính nguyên tắc nào để áp dụng chúng.
4. Nhận xét
Sự nhầm lẫn sau khi bán vẫn rất quan trọng đối với cả việc đánh giá sự tương tự và khả năng nhầm lẫn trong vi phạm nhãn hiệu. Vì vậy, chủ nhãn hiệu nên nhận thức được điều này khi thiết kế các nhãn hiệu mới cũng như khi quyết định sản phẩm nào sẽ sử dụng nhãn hiệu. Người ra quyết định sẽ cần một chút tưởng tượng để suy nghĩ về cách nhãn hiệu sẽ được gặp trong thực tế, chứ không chỉ xem bên cạnh nhau trên giấy/side-by-side, bởi vì chủ nhãn hiệu vẫn có thể chịu trách nhiệm vi phạm nếu trong thực tế xuất hiện sự tương tự/nhầm lẫn với bên thứ ba, ngay cả khi trên giấy (trong quá trình đăng ký – NV) khả năng đó rất thấp.
Tương tự, khi thực thi các quyền trước đó của mình, các chủ sở hữu nhãn hiệu nên xem xét các bối cảnh sau khi bán hàng khi cân nhắc về giới hạn hiệu quả của quyền của họ
Tuy nhiên, việc Tòa án tối cao bác bỏ đánh giá của Tòa phúc thẩm làm mất đi một nguồn tham khảo có giá trị một cách tiềm năng về mức độ mà một nhận định về sự nhầm lẫn sau khi bán hàng có thể đi xa. Phán quyết của Tòa phúc thẩm đã xác định vi phạm dựa trên một tình huống sau khi bán hàng có thể được xem là rất hẹp (đứng rất gần, nhìn xuống một đôi giày bóng đá), nhưng vẫn có thể xảy ra. Liệu trong tương lai có bị xem là hành vi xâm phạm nếu sự tương tự và nhầm lẫn chỉ được nhận thấy trong một tình huống thực tế rất hạn chế?
Nguồn:
Iconix Luxembourg Holdings SARL (Respondent) v Dream Pairs Europe Inc and another (Appellants)
Dentons - Do not be confused: what every brand owner needs to know from the UK Supreme Court decision in Iconix v. Dream Pairs
UK Trademarks in 2025: Three Landmark Rulings and What They Mean | Articles | Finnegan | Leading IP+ Law Firm
Iconix v. Dream Pairs: logo on football boots ‘confusingly similar’ to Umbro logo