Cập nhật Luật SHTT Việt Nam 2026: Các sửa đổi quan trọng có hiệu lực từ 01/04/2026

1. Tóm tắt những điểm chính

Từ ngày 01/04/2026, Việt Nam áp dụng các sửa đổi quan trọng của Luật Sở hữu trí tuệ theo hướng rút ngắn thời hạn thủ tục, thúc đẩy xử lý nhanh hơn và thiết lập các mốc thời gian mới đối với phản đối sau công bố, yêu cầu thẩm định nội dung đối với đơn sáng chế, cùng với các mục tiêu hoàn tất thẩm định (bao gồm cơ chế thẩm định nhanh). Đồng thời, quy định chuyển tiếp có thể làm cho một số hồ sơ đang chờ xử lý chịu tác động của các mốc thời gian mới tùy theo thời điểm công bố và trạng thái thủ tục.

Hệ quả thực tiễn: “biên an toàn” về thời hạn giảm đáng kể; chủ đơn cần rà soát và chuẩn hóa lại hệ thống docketing/nhắc hạn, cũng như tăng cường theo dõi công bố để tránh rủi ro mất quyền.

2.  Vì sao thay đổi này quan trọng

• Thời hạn rút ngắn làm tăng nguy cơ bỏ lỡ mốc phản đối và mốc yêu cầu thẩm định nội dung.
• Quy định chuyển tiếp có thể khiến đơn nộp trước nhưng công bố sau 01/04/2026 chịu các mốc thời gian mới.
• Thẩm định nhanh có thể phù hợp trong các tình huống cần quyền sớm (thực thi, cấp phép, M&A, due diligence), nhưng đòi hỏi quản trị thời hạn chặt chẽ.

3. Các điểm sửa đổi chính

3.1. Thời hạn phản đối sau công bố

Thời hạn nộp phản đối sau khi đơn được công bố được sửa đổi theo hướng ngắn hơn. Các bên có nhu cầu phản đối (đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh thị trường) nên thiết lập cơ chế theo dõi công bố và chuẩn bị chứng cứ sớm.

3.2. Rút ngắn thời hạn yêu cầu thẩm định nội dung (đơn sáng chế)

Thời hạn nộp yêu cầu thẩm định nội dung đối với đơn sáng chế được rút ngắn còn 36 tháng kể từ ngày ưu tiên (hoặc ngày nộp đơn nếu không có yêu cầu ưu tiên). Mốc thời hạn này áp dụng cho:

• Đơn nộp quốc gia
• Đơn tách (divisional)
• Đơn PCT vào giai đoạn quốc gia tại Việt Nam

Lưu ý thực tiễn: Chủ đơn cần cập nhật lại quy trình nhắc hạn nội bộ (kèm biên an toàn) để đảm bảo nộp yêu cầu thẩm định nội dung trước mốc 36 tháng, tránh nguy cơ đơn bị coi là rút bỏ theo quy định thủ tục.

3.3. Mục tiêu thời gian hoàn tất thẩm định và cơ chế thẩm định nhanh

Cơ quan quản lý đặt ra các mục tiêu thời gian hoàn tất thẩm định. Dù đây có thể là “mục tiêu hành chính” phụ thuộc nguồn lực, định hướng chính sách là rút ngắn đáng kể thời gian xử lý.

• Sáng chế: mục tiêu hoàn tất trong 12 tháng tính từ thời điểm muộn hơn giữa (i) ngày công bố hoặc (ii) ngày nhận yêu cầu thẩm định nội dung.
• Nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp, chỉ dẫn địa lý: mục tiêu 05 tháng.
• Thẩm định nhanh sáng chế: mục tiêu 03 tháng tính từ thời điểm muộn hơn giữa (i) ngày công bố hoặc (ii) ngày nhận yêu cầu. 

4. Hiệu lực áp dụng và quy định chuyển tiếp

Về nguyên tắc, sửa đổi áp dụng đối với các đơn được nộp hoặc được công bố từ ngày 01/04/2026. Tuy nhiên, quy định chuyển tiếp có thể làm phát sinh việc áp dụng các mốc thời hạn mới đối với hồ sơ đang chờ xử lý tùy theo giai đoạn thủ tục.

Nguyên tắc chung:
• Đơn nộp trước 01/04/2026 thường tiếp tục theo khuôn khổ cũ. 

Các ngoại lệ đáng lưu ý (có thể áp dụng quy định mới):
• Thẩm định hình thức đối với hồ sơ chưa được chấp nhận hợp lệ; và
• Thời hạn phản đối và các mốc thời gian liên quan đến thẩm định nội dung đối với đơn được công bố từ 01/04/2026 trở đi, kể cả khi đơn nộp trước đó.

Kết luận thực tiễn: Ngày công bố trở thành yếu tố “kích hoạt” quan trọng đối với một số thời hạn; vì vậy cần theo dõi song song cả mốc nộp/ưu tiên và mốc công bố.

5. Một số tình huống thực tế thường gặp

5.1. Đơn sáng chế đang chờ công bố

• Nếu dự kiến công bố từ 01/04/2026 trở đi, cần lập kế hoạch theo thời hạn phản đối mới và mốc thẩm định nội dung liên quan.
• Rà soát việc nộp yêu cầu thẩm định nội dung theo mốc 36 tháng (kèm biên an toàn nội bộ). 

5.2. Theo dõi đối thủ và chiến lược phản đối

• Thời hạn phản đối ngắn đòi hỏi cảnh báo sớm, phân tích kỹ thuật/pháp lý nhanh, và chuẩn bị căn cứ phản đối từ trước.
• Nên thiết lập danh mục theo dõi theo nhóm IPC/CPC, theo chủ đơn, theo công nghệ/nhãn hàng trọng điểm. ·

5.3. Nhu cầu quyền sớm phục vụ thương mại / giao dịch / thực thi

• Nếu cần bằng độc quyền/giấy chứng nhận sớm (thực thi, cấp phép, M&A, gọi vốn), cân nhắc thẩm định nhanh khi phù hợp.
• Đồng bộ tiến độ xử lý đơn với các mốc thương mại, hợp đồng và kế hoạch chứng cứ. ·

6. Danh mục hành động khuyến nghị

1. Rà soát khẩn cấp toàn bộ danh mục hồ sơ tại Việt Nam (sáng chế/nhãn hiệu/KDCN) và xác định các hồ sơ có khả năng công bố từ 01/04/2026 trở đi.

2. Tính lại toàn bộ thời hạn phản đối và thời hạn liên quan thẩm định theo quy định mới, đồng thời thiết lập biên an toàn nội bộ.

3. Cập nhật quy trình docketing/nhắc hạn và cơ chế escalation để đáp ứng các mốc 03 tháng.

4. Đối với sáng chế, bảo đảm nộp yêu cầu thẩm định nội dung trước mốc 36 tháng (khuyến nghị nộp sớm hơn đáng kể).

5. Cân nhắc thẩm định nhanh có chọn lọc theo nhu cầu thực thi/cấp phép/giao dịch.

6. Thiết lập hoặc nâng cấp dịch vụ market watching/theo dõi đối thủ để phát hiện công bố rủi ro từ sớm.

7. Phân công đầu mối nội bộ và playbook phản ứng nhanh cho các hành động gấp (phản đối, ý kiến của bên thứ ba, sửa đổi, chứng cứ). 

7. Pham & Associates có thể hỗ trợ gì

Pham & Associates hỗ trợ khách hàng trong nước và quốc tế về xử lý đơn và quản trị rủi ro danh mục tại Việt Nam, bao gồm:

• Rà soát danh mục và tính lại thời hạn toàn bộ hồ sơ
• Tư vấn và triển khai phản đối (đánh giá căn cứ, chứng cứ, soạn thảo và nộp hồ sơ)
• Chiến lược xử lý đơn sáng chế theo thời hạn thẩm định mới
• Đánh giá và hỗ trợ thẩm định nhanh khi phù hợp
• Thiết lập chương trình market watching/theo dõi đối thủ
• Phối hợp chiến lược nộp đơn Việt Nam với các khu vực US/EU/Châu Á 

8. Liên hệ

Để được tư vấn cụ thể theo danh mục hồ sơ của Quý Khách hàng, vui lòng liên hệ nhóm SHTT của chúng tôi:

Email: hanoi@pham.com.vn
Điện thoại: (84-24) 3824 4852
Website: www.pham.com.vn

9. Tuyên bố miễn trừ trách nhiệm

Bài viết này chỉ nhằm mục đích cung cấp thông tin chung và không cấu thành ý kiến tư vấn pháp lý. Việc truy cập hoặc sử dụng nội dung không làm phát sinh quan hệ luật sư – khách hàng. Quý Khách hàng nên tham vấn ý kiến pháp lý cụ thể trước khi thực hiện bất kỳ hành động nào dựa trên nội dung bài viết./.